కృష్ణా తీరానికి ముద్దుబిడ్డ-కాటన్ దొర

ఈస్ట్ ఇండియా కంపెనీలో కొలువుతో మన దేశానికి ఉద్యోగ బాధ్యతల నిమిత్తం వచ్చిన కాటన్‌ దొర కావేరీ, గోదావరి, కృష్ణా నదులకు ఆనకట్టల నిర్మాణాలకు మూలమయ్యారు. ఇంగ్లాండ్‌కు చెందిన సర్‌ ఆర్థర్‌ థామస్‌ కాటన్‌ దొర దేశ ప్రజల హృదయాల్లో ఆనకట్టల రూపశిల్పిగా స్థిరస్థాయిగా నిలిచిపోయాడు. 1821లో కాటన్‌ మద్రాసు (తమిళనాడు)లోని ముఖ్య ఇంజినీరు కార్యాలయంలో సహాయ ఇంజినీరుగా నియమితులయ్యారు. ఇదే క్రమంలో 1827 వరకూ మన దేశంలోని పలు ఆనకట్టల నమూనాలను తయారు చేసి, ప్రభుత్వానికి నివేదించి పలువురి ప్రశంసలు పొందారు. కావేరీ నదీ తీరం వెంబడి ప్రజలు అతివృష్టి, అనావృష్టి వల్ల కరవు కాటకాలతో బాధపడేవారు. 1827 తర్వాత కావేరి నదిపై తక్కువ ఖర్చుతో ఎక్కువ సంవత్సరాలు నిలిచేలా ఆనకట్ట నమూనాను సమర్పించగా, దానికి సర్కారు ఆమోద ముద్ర వేసింది. ఆ తర్వాత ఆంధ్రప్రదేశ్‌లో 1844లో గోదావరి నదిపై ధవళేశ్వరం వద్ద ఆనకట్ట నిర్మాణానికి నమూనా రూపొందించాలని కాటన్‌ను ప్రభుత్వం కోరింది. ఈనేపథ్యంలో 1846లో ధవళేశ్వరం ఆనకట్ట నిర్మాణ పనులను చేపట్టి, 1852 కల్లా పూర్తి చేసి అందరూ ఆశ్చర్యపడేలా చేశారు. అనుభవం లేని కూలీలు, మేస్త్రీలతోనూ, సర్కారు కేటాయించిన అరకొర నిధులతోనే పూర్తి చేశారు. నదీ ప్రవాహానికి అడ్డుకట్ట వేసి కాల్వలకు నీటిని మళ్లించడం ద్వారా తెలుగు నేలను సస్యశ్యామలం చేశారు. గోదావరి కంటే ముందుగా కృష్ణా నదిపై ఆనకట్ట నిర్మాణానికి కాటన్‌ నమూనా సమర్పించగా, నాటి బ్రిటీష్‌ సర్కారు తొలుత అంగీకారం తెలపలేదు. గోదావరి నదిపై ధవళేశ్వరం వద్ద ఆనకట్ట నిర్మాణానికి కాటన్‌ దొర ప్రతిపాదించగా 1846లో లండన్‌ డైరెక్టర్ల నుంచి ఆమోదం లభించింది. అంతకంటే ముందు 1840లోనే కృష్ణా నదిపై ఆనకట్ట నిర్మాణం సాధ్యమని కాటన్‌ దొర నివేదిక సమర్పించాడు. కావేరి ఆ తర్వాత గోదావరిపై ఆనకట్టల నిర్మాణంలో కాటన్‌ పనితనాన్ని గ్రహించి కృష్ణాపై ఆనకట్ట నిర్మాణానికి కూడా అనుమతులిచ్చింది. 1848లో కృష్ణా నది ఆనకట్ట నిర్మాణానికి పునాదుల తవ్వకంపై కాటన్‌ సలహాలు ఇచ్చారు. కృష్ణా నదిపై ఆనకట్ట నిర్మాణానికి నమూనా రూపొందించి, నిర్మాణానికి సూచనలు ఇచ్చిన కాటన్‌ దొర కృష్ణాతీర ప్రాంత వాసులకూ ఆత్మీయుడిగా నిలిచారు.

More News

Leave a Reply

Your email address will not be published. Required fields are marked *

*

Enable Google Transliteration.(To type in English, press Ctrl+g)

© 2018 TNILIVE. All rights reserved. Write to us with suggestions, comments and questions - editor.tnilive@gmail.com